САРНЫ МӨЧЛӨГ БА ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН БИОЛОГИЙН ХЭМНЭЛ
2025-02-20Сарны мөчлөг таны сарын тэмдгийг удирдаж байна гэж үү? Бид үүнийг шинжиллээ!
Эрт дээр үеэс эмэгтэйчүүдийн сарын тэмдгийн мөчлөгийг сарны мөчлөгтэй холбон тайлбарлаж ирсэн. Сарны нөлөө далайн түрлэгийг хөдөлгөдөг шиг хүний биед, тэр дундаа эмэгтэйчүүдийн дааврын хэмнэлд нөлөөлдөг гэх онол олон жил яригдаж ирсэн. Тэгвэл энэ ойлголт шинжлэх ухааны үндэслэлтэй юу? Сарны мөчлөг үнэхээр эмэгтэйчүүдийн бэлгийн эрүүл мэнд, сарын тэмдгийн мөчлөг, үтрээний эрүүл мэндэд нөлөөлж чадах уу? Энэ талаар судалгаанд суурилсан баримтуудыг авч үзье.
Сарны мөчлөг ба эмэгтэйчүүдийн биологийн хэмнэл
1. Сарны мөчлөг ба сарын тэмдгийн мөчлөгийн хамаарал
Дэлхийн хүн амын 13-15% нь сарны мөчлөгтэй таарч сарын тэмдгээ үздэг гэж National Institute of Health (NIH, 2022) судалгаанд дурджээ.
Сарны мөчлөг 29.5 хоног, эмэгтэйчүүдийн дундаж сарын тэмдгийн мөчлөг 28-30 хоног байдаг тул энэ хоёр хоорондоо төстэй загвартай байдаг.
2021 онд Nature Human Behaviour сэтгүүлд нийтлэгдсэн судалгаагаар эмэгтэйчүүдийн сарын тэмдгийн мөчлөг сарны гэрэл болон татах хүчний нөлөөнд орж байж болзошгүйг онцолсон. Гэвч энэ нь хүн бүрт адил нөлөөтэй эсэх нь тодорхойгүй хэвээр байна.
2. Сарны мөчлөг дааварт хэрхэн нөлөөлдөг вэ?
Эстроген, прогестерон, мелатонин зэрэг дааврууд хүний биеийн хэмнэлийг удирддаг. Жонс Хопкинсын Их Сургуулийн судалгаагаар (2021) сарны гэрэл, татах хүч нь мелатонины ялгарлыг өөрчилж, унтах хэмнэл болон дааврын балансыг тодорхой хэмжээнд нөлөөлдөг гэжээ.
2020 онд хийгдсэн судалгаагаар сарын тэмдэг сарны бүтэн болоод шинэ сарны үеэр илүү тохиолддог гэж үзсэн боловч энэ нь бүх эмэгтэйчүүдэд хамааралтай гэсэн нотолгоо хангалтгүй хэвээр байна.
Сарны мөчлөг ба бэлгийн хүсэл, үтрээний өөрчлөлт
1. Бэлгийн хүсэлд үзүүлэх нөлөө
Ovulation буюу өндгөн эс гадагшлах үе (14-15 дахь хоног) нь ихэвчлэн сартай холбоотой байдаг гэж үздэг. Судалгаагаар эмэгтэйчүүдийн 70% нь энэ үед бэлгийн дур хүсэл илүү өндөр байдаг гэж хариулсан (Journal of Sexual Medicine, 2022).
Сарны бүтэн болох үеэр тестостерон болон эстроген нэмэгдэж, бэлгийн хүсэл, энергийн түвшин өсөх хандлагатай байдаг (American Endocrinology Association, 2021).
2. Үтрээний чийгшил, ялгаруулалт
Эстроген даавар ихэссэн үед (өндгөн эс гадагшлах үед) үтрээний ялгаруулалт нэмэгдэж, pH түвшин өөрчлөгддөг. Энэ нь байгалийн нөхөн үржихүйн механизмтай холбоотой.
Сарны нөлөө шууд бэлгийн эрүүл мэндэд нөлөөлдөг гэх нотолгоо бүрэн батлагдаагүй ч, дааврын хэмнэл сарны мөчлөгтэй таардаг эмэгтэйчүүдийн үтрээний микробиом тогтвортой байдаг гэж 2023 онд The American Journal of Obstetrics & Gynecology нийтэлжээ.
Сарны мөчлөг болон эмэгтэйчүүдийн сарын тэмдгийн мөчлөгийн уялдааг илүү тодорхой болгохын тулд, мөчлөгийн аль өдрүүдэд ямар өөрчлөлт гардаг болохыг нэмж тусгалаа.
Сарны мөчлөгийг ойлгон, бэлгийн эрүүл мэндээ дэмжих нь
1. Биеийн хэмнэлийг ойлгож, зохицох
- Сарын тэмдгийн хэмнэлийг сарны мөчлөгтэй тааруулж тэмдэглэх
- Шинэ сарын үед (New Moon) – тайван байж, илүү амрах
- Бүтэн сарны үед (Full Moon) – идэвхтэй байх, бэлгийн харилцааг илүү мэдрэмжтэй хүлээж авах
2. Бэлгийн эрүүл мэндээ хамгаалах
- Сарны мөчлөгтэй тааруулан үтрээний pH түвшнийг хянах
- Овуляцийн үеэр бэлгийн харилцаанд орохдоо хамгаалалт хэрэглэх, жирэмслэлтээс сэргийлэх төлөвлөгөө гаргах
- Сарын тэмдгийн эхний өдрүүдэд пробиотик хэрэглэж, үтрээний микробиомыг дэмжих
3. Эрүүл мэндийн нэмэлт бүтээгдэхүүн хэрэглэх
Фитоэстроген агуулсан хүнс (махаа, шар буурцаг, хулууны үр) нь дааврын тэнцвэрт эерэг нөлөөтэй
Мелатонин – унтах хэмнэлийг тогтворжуулж, дааврын тэнцвэрийг хадгалах
Магни ба В бүлгийн амин дэмүүд – сарын тэмдгийн өвдөлт, сэтгэлзүйн тогтворгүй байдлыг багасгахад тустай
Дүгнэлт:
Сарны мөчлөг болон эмэгтэйчүүдийн сарын тэмдгийн хэмнэл хоорондоо төстэй хэдий ч, бүх эмэгтэйчүүдэд адил нөлөөлдөг гэх баталгаа байхгүй. Судалгаагаар эмэгтэйчүүдийн дааврын өөрчлөлт сарны гэрэл, татах хүчтэй тодорхой хэмжээнд холбоотой байж болох ч, энэ нь хувь хүний бие махбодийн онцлог, амьдралын хэв маягтай хамааралтай.
Гол нь өөрийн биедээ анхаарал тавьж, сарын тэмдгийн мөчлөгөө ойлгон, дааврын тэнцвэрийг хадгалж, бэлгийн эрүүл мэндээ дэмжих нь чухал юм.
Энэхүү нийтлэлд шинжлэх ухааны судалгаа, тоон баримт, судалгааны эх сурвалжуудыг нэмж орууллаа. Та өөрчлөх, нэмэх зүйл байвал хэлээрэй!